IBAN’a para gönderdikten sonra karşı tarafa ulaşamıyorsanız veya dolandırıldığınızı düşünüyorsanız, ilk saatlerde atacağınız adımlar önemlidir. Ancak yalnızca bir IBAN’a para gönderilmiş olması olayın otomatik olarak dolandırıcılık suçu olduğu anlamına gelmez. Karşı tarafın hileli davranışlarla sizi yanıltmış olması ve bu yolla haksız bir menfaat sağlaması gerekir.
Kısa cevap: İlk 24 saatte ne yapmalısınız?
Öncelikle bankanızla hemen iletişime geçin. Transferin geri çağrılması, alıcı bankaya bildirim yapılması veya şüpheli işlem prosedürünün işletilmesi için yapılabilecekleri sorun. Dekontu, IBAN bilgisini, mesajları, ilanı, ekran görüntülerini, telefon numaralarını ve varsa platform kayıtlarını silmeyin.
Ardından olayın niteliğine göre Cumhuriyet Başsavcılığına, polis merkezine veya jandarmaya başvurun.
“24 saat içinde başvurmazsanız hakkınız düşer” şeklinde bir yasal kural yoktur. Buna rağmen paranın başka hesaplara aktarılabilmesi ve dijital kayıtların zaman içinde kaybolabilmesi nedeniyle gecikmemek pratik açıdan önemlidir.
1. Her IBAN transferi dolandırıcılık değildir
Dolandırıcılık suçundan söz edilebilmesi için karşı tarafın hileli davranışlarla sizi yanıltması ve bunun sonucunda kendisine veya bir başkasına haksız menfaat sağlaması gerekir.
Bu nedenle yanlış hesaba yapılan transfer, sıradan bir ödeme anlaşmazlığı veya teslim edilmeyen her ürün aynı hukuki kategoriye girmez. Olayın başlangıcındaki vaatler, kullanılan ilan veya hesap, yazışmalar ve para gönderildikten sonraki davranışlar birlikte değerlendirilir.
Türk Ceza Kanunu’nun 157. maddesinde temel dolandırıcılık, 158. maddesinde ise belirli yöntemlerle işlenen nitelikli dolandırıcılık hâlleri düzenlenmiştir. İnternet, sosyal medya veya bilişim sistemlerinin kullanıldığı bazı olaylar nitelikli dolandırıcılık kapsamında değerlendirilebilir.
2. İlk iş bankaya bildirim yapmak
Dolandırıldığınızı fark ettiğinizde bankanıza başvurarak:
- işlemi dolandırıcılık şüphesiyle bildirebilir,
- transferin geri çağrılması ihtimalini sorabilir,
- alıcı bankaya bildirim yapılmasını talep edebilir,
- başvurunuz için kayıt veya referans numarası isteyebilirsiniz.
Bu işlemler paranın mutlaka geri döneceği anlamına gelmez. Özellikle para alıcı hesaptan başka hesaplara aktarılmışsa sonuç almak zorlaşabilir.
CMK m.128/A kapsamında kanunda belirtilen bazı suçlar bakımından makul şüphe bulunması hâlinde suçta kullanılan hesap; banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından 48 saate kadar askıya alınabilir. Bu tedbir her dolandırıcılık iddiasında otomatik uygulanmaz; suç tipi ve somut şüphe ayrıca değerlendirilir.
3. Delilleri mümkün olduğunca eksiksiz saklayın
Banka dekontu ve hesap hareketleri, alıcı IBAN bilgisi, WhatsApp/SMS yazışmaları, telefon numaraları, ilan veya sosyal medya hesabı, internet adresi, platform mesajları ve varsa kargo ya da ürün belgeleri soruşturma bakımından önemli olabilir.
Mümkünse ekran görüntülerinde kullanıcı adı, tarih ve saat bilgileri görünsün. Mesajları silmeyin ve olayın kısa bir zaman çizelgesini oluşturun.
4. Suç duyurusu nasıl yapılır?
Dolandırıldığınızı düşünüyorsanız Cumhuriyet Başsavcılığına, polis merkezine veya jandarmaya ihbar ya da suç duyurusunda bulunabilirsiniz.
Başvuruda yalnızca “dolandırıldım” demek yerine olayın sırasını açıkça anlatmak faydalıdır: karşı tarafla nerede iletişim kurulduğu, size ne vaat edildiği, ne zaman ve hangi hesaba ödeme yapıldığı, transferden sonra ne olduğu ve hangi belgelerin bulunduğu belirtilmelidir.
Ceza davasını mağdur doğrudan açmaz. Önce savcılık soruşturma yürütür; yeterli şüphe oluşursa iddianame düzenlenir. İddianamenin mahkemece kabul edilmesiyle kamu davası açılır.
5. Nitelikli dolandırıcılıkta hangi mahkeme görevli?
7571 sayılı Kanunla yapılan görev değişikliği 26 Aralık 2025’te yürürlüğe girdi. Bu tarihten sonra yeni açılan nitelikli dolandırıcılık davalarında görev kural olarak Asliye Ceza Mahkemesindedir.
Değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihte Ağır Ceza Mahkemesinde görülmekte olan veya istinaf/temyiz incelemesinde bulunan eski dosyalar ise geçiş hükmü nedeniyle önceki görev kurallarına göre sonuçlandırılır.
6. Savcılık takipsizlik verirse ne olur?
Savcılık soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK) verebilir. Suçtan zarar gören kişi, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Sulh Ceza Hâkimliğine itiraz edebilir.
İtirazda özellikle araştırılmadığı düşünülen hesap hareketleri, toplanmayan dijital kayıtlar veya kamu davası açılmasını gerektirebilecek somut noktalar gösterilmelidir.
7. Para geri verilirse dosya otomatik kapanır mı?
Hayır. Dolandırıcılık suçlarında zararın giderilmesi şartları varsa etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gündeme getirebilir; ancak ödemenin yapılması tek başına ceza dosyasının otomatik olarak kapanacağı anlamına gelmez.
Temel dolandırıcılık ile nitelikli dolandırıcılık bakımından uzlaştırma ve diğer usul sonuçları da aynı değildir. Bu nedenle “parayı geri verince şikâyeti çekersen dosya kesin kapanır” şeklindeki ifadeler her olay için doğru değildir.
8. IBAN sahibi otomatik olarak dolandırıcı mıdır?
Hayır. Para gönderilen hesabın sahibi, mağdurla görüşen veya hileli davranışı gerçekleştiren kişiyle aynı kişi olmayabilir.
Hesabın hangi amaçla kullandırıldığı, hesap sahibinin para hareketlerine ne ölçüde katıldığı ve olaydan menfaat sağlayıp sağlamadığı ayrıca incelenir.
31 Temmuz 2026’da yayımlanan 7589 sayılı Kanunla TCK m.158’e eklenen düzenleme, dolandırıcılığa iştiraki yalnızca banka hesabı, kart veya hesabın kullanımına yarayan zorunlu bilgileri haksız menfaat amacıyla başkasına vermekten ibaret kalan kişiler bakımından cezada yarı oranında indirim öngörmektedir. Bu hüküm, hesabını kullandıran kişinin otomatik olarak sorumsuz olduğu anlamına gelmez.
9. Parayı geri almak için ceza dosyası yeterli mi?
Ceza soruşturmasının başlaması, ödediğiniz paranın otomatik olarak geri ödeneceği anlamına gelmez. Somut olayın niteliğine göre ayrıca tüketici hukuku, alacak, sebepsiz zenginleşme, haksız fiil veya icra yolları gündeme gelebilir.
Gerçek bir mal veya hizmet ilişkisi varsa tüketici hukuku uygulanabilir. 2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altında bulunan tüketici uyuşmazlıklarında Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapılması gerekir. 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda ise hakem heyetine başvurulamaz; kural olarak dava şartı arabuluculuk ve ardından Tüketici Mahkemesi süreci gündeme gelir.
Sebepsiz zenginleşme veya haksız fiil gibi özel hukuk yollarında ise doğru davalının, görevli mahkemenin ve zamanaşımının dosyaya göre ayrıca belirlenmesi gerekir.
10. İhtiyati haciz mümkün olabilir mi?
Şartları varsa ihtiyati haciz değerlendirilebilir. İİK m.257 kapsamında rehinle teminat altına alınmamış ve vadesi gelmiş para alacağı için borçlunun malvarlığı üzerine ihtiyati haciz talep edilmesi mümkün olabilir.
Ancak dolandırıcılık dosyalarında en kritik konulardan biri doğru borçlunun belirlenmesidir. Paranın bir kişinin hesabından geçmiş olması, o kişinin her durumda bütün zarardan sorumlu olduğu anlamına gelmez.
Sonuç: İlk saatlerde hızlı, sonrasında doğru hukuki yolla ilerleyin
IBAN dolandırıcılığı şüphesinde ilk adım bankaya bildirim yapmak, delilleri korumak ve olayın niteliğine göre savcılık veya kolluk başvurusunu geciktirmemektir.
Bununla birlikte ceza soruşturması ile paranın geri alınmasına yönelik hukuk yolları birbirinden ayrılmalıdır. Para birden fazla hesaptan geçmişse, IBAN sahibi ile iletişim kuran kişi farklıysa, olay bir mal veya hizmet ilişkisi görüntüsü taşıyorsa ya da savcılık takipsizlik kararı vermişse izlenecek yol değişebilir.
Hukuki dayanaklar
TCK m.157, 158 ve 168; CMK m.128/A ve 173; TBK m.49, 72 ve 77-82; İİK m.257; HMK m.16; 6502 sayılı Kanun m.68, 73 ve 73/A; 7571 ve 7589 sayılı Kanunlarla yapılan değişiklikler.
