Aracınız kazadan sonra tamir edilmiş olabilir. Buna rağmen hasar kaydı ve değişen parçalar nedeniyle ikinci el piyasa değeri düşebilir. Bu fark “araç değer kaybı” talebinin temelini oluşturur.
Değer kaybı nedir?
Değer kaybı, aracın kaza öncesindeki piyasa değeri ile onarım sonrası piyasa değeri arasındaki ekonomik azalmadır. Her hasar otomatik olarak aynı miktarda değer kaybı yaratmaz.
Aracın yaşı, kilometresi, hasarın yeri ve niteliği, daha önceki kazaları ve onarım şekli değerlendirmede önemlidir.
Kimden istenir?
Karşı tarafın kusuru oranında, zarar veren araç işleteni veya sürücüsü ve şartları varsa zorunlu mali sorumluluk sigortacısı yönünden talep gündeme gelebilir. Sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe ve zorunlu trafik sigortası teminat sınırları çerçevesindedir.
Önce sigorta şirketine başvuru gerekir mi?
Karayolları Trafik Kanunu m.97 uyarınca zarar görenin dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigortacı başvuruyu 15 gün içinde yazılı olarak cevaplamaz veya verilen cevap talebi karşılamazsa dava ya da şartları varsa Sigorta Tahkim Komisyonu yolu gündeme gelebilir.
Başvuruda kaza tespit tutanağı, ruhsat, hasar ve onarım belgeleri, fotoğraflar, ekspertiz kayıtları ve talebi destekleyen belgeler sunulmalıdır.
Sigorta Tahkim mi, mahkeme mi?
Sigorta şirketiyle uyuşmazlıkta Sigorta Tahkim Komisyonu, şartları varsa mahkemeye göre daha hızlı bir alternatif olabilir. Tahkime başvuru için önce sigorta kuruluşuna gerekli başvurunun yapılmış olması gerekir.
Dava tercih edilirse görevli ve yetkili mahkeme ile dava şartları, talebin kime yöneltildiğine ve tarafların sıfatına göre ayrıca belirlenir. Sigorta şirketine yöneltilecek zorunlu trafik sigortası tazminat taleplerinde KTK m.97 uyarınca dava veya tahkimden önce sigortacıya yazılı başvuru zorunludur. Sürücü, işleten ve sigortacı yönünden izlenecek usul aynı olmayabileceğinden dava yoluna geçmeden önce somut talep ayrıca değerlendirilmelidir.
Ne kadar süreniz var?
KTK m.109 uyarınca motorlu araç kazalarından doğan maddi zarar taleplerinde zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıllık; her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıllık zamanaşımı kuralı önemlidir. Kaza aynı zamanda daha uzun ceza zamanaşımını gerektiren bir fiil oluşturuyorsa uzamış süre ayrıca gündeme gelebilir.
Kusur oranı önemli mi?
Evet. Değer kaybı talebi karşı tarafın kusuru ölçüsünde değerlendirilir. Kusur oranına itiraz varsa dosyanın niteliğine göre kusur tespitine ilişkin başvuru yolları ayrıca değerlendirilebilir.
Ekspertiz raporu şart mı?
Talebi hesaplamak için teknik değerlendirme önemlidir. Sigorta şirketinin yaptığı hesap ile gerçek piyasa kaybı arasında fark bulunabilir. Uyuşmazlık tahkim veya mahkemeye taşınırsa bilirkişi incelemesi gündeme gelebilir.
Sonuç
Değer kaybında ilk adım doğrudan dava açmak değildir. Önce sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılması, ardından cevap ve miktara göre tahkim veya dava yolunun seçilmesi gerekir.
Dava veya tahkimde neler istenir?
Talep yalnızca soyut olarak “aracım değer kaybetti” şeklinde bırakılmamalıdır. Kaza öncesi piyasa değeri, hasarın niteliği, onarım geçmişi ve kusur oranı üzerinden gerçek zarar ortaya konulur. Sigorta Tahkim Komisyonunda veya mahkemede bilirkişi incelemesiyle farklı bir değer kaybı hesabı yapılabilir. Sigorta limitini aşan zarar veya sigortacının sorumluluk alanı dışında kalan kısım için işleten ve sürücü yönünden ayrıca talep gündeme gelebilir. Faiz başlangıcı da talebin kime yöneltildiğine ve temerrüt tarihine göre farklılaşabilir.
Hukuki dayanaklar
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.90, 97, 99 ve 109; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve Sigorta Tahkim düzenlemeleri.
